Ministerstwo Rozwoju i Technologii opublikowało 29 października 2026 r. podsumowanie nowelizacji Prawa budowlanego i na liście ułatwień wymienia m.in. zbiorniki na deszczówkę do 15 m³. Uwaga: w ustawie limit „bez żadnych formalności” to tylko 5 m³ łącznej pojemności, a większy zbiornik wymaga już zgłoszenia. Jednocześnie do końca 2027 r. trwa nabór w programie Mikroretencja z dotacją do 8000 zł, a przy budowie domu najtaniej zakopać zbiornik, póki koparka jest jeszcze na działce.
Co dokładnie mówi Prawo budowlane o zbiorniku na deszczówkę
Przepisy dodała ustawa z 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. 2025 poz. 1847), która weszła w życie 7 stycznia 2026 r. Obecnie obowiązują w tekście jednolitym Prawa budowlanego (Dz.U. 2026 poz. 524). Dla zwykłego domu jednorodzinnego są dwa progi:
- do 5 m³ łącznie – bezodpływowe zbiorniki na wody opadowe lub roztopowe nie wymagają ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 36),
- powyżej 5 m³ do 15 m³ łącznie – wystarczy zgłoszenie w starostwie lub urzędzie miasta na prawach powiatu (art. 29 ust. 1 pkt 38).
Wyższe limity (do 30 m³ na zgłoszenie, do 5 m³ bez formalności w ramach siedliska) dotyczą zbiorników związanych z produkcją rolną w zabudowie zagrodowej. Komunikat MRiT o nowelizacji Prawa budowlanego wrzuca zbiorniki do 15 m³ na jedną listę „zwolnień”, ale w tej liście są zarówno obiekty na zgłoszenie, jak i bez formalności. Rozstrzyga tekst ustawy.
Kluczowe jest słowo „łączna”. Liczy się suma wszystkich zbiorników na deszczówkę na działce. Trzy beczki po 2 m³ to już 6 m³, więc formalnie potrzebujesz zgłoszenia, choć każda z osobna wygląda niewinnie.
| Łączna pojemność zbiorników | Formalności | Podstawa | Dotacja Mikroretencja |
|---|---|---|---|
| poniżej 2 m³ | brak | art. 29 ust. 2 pkt 36 | nie – minimum programu to 2 m³ |
| 2–5 m³ | brak | art. 29 ust. 2 pkt 36 | tak, do 90% kosztów, maks. 8000 zł |
| powyżej 5 do 15 m³ | zgłoszenie (21 dni na sprzeciw) | art. 29 ust. 1 pkt 38 | tak, do 90% kosztów, maks. 8000 zł |
| powyżej 15 m³ | poza katalogiem art. 29 – zapytaj w starostwie przed zakupem | art. 28 ust. 1 (zasada ogólna) | tak, ale kwota nadal maks. 8000 zł |
Zgłoszenie składasz papierowo albo przez portal e-Budownictwo. Dla zbiornika na deszczówkę ustawa nie wymaga projektu zagospodarowania sporządzonego przez projektanta – wystarczą szkice lub rysunki „w zależności od potrzeb” i oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością. Urząd ma 21 dni na ewentualny sprzeciw; jeśli go nie wniesie, możesz zaczynać prace.
Mikroretencja: do 8000 zł, ale tylko po oddaniu domu do użytkowania
Według strony programu Mikroretencja na portalu NFOŚiGW dotacja wynosi do 90% kosztów kwalifikowanych, maksymalnie 8000 zł na jedno przedsięwzięcie. Wnioski przyjmują wojewódzkie fundusze ochrony środowiska (WFOŚiGW) przez Generator Wniosków o Dofinansowanie od 22 czerwca 2026 r. do końca 2027 r. lub do wyczerpania środków. Na cały kraj przewidziano 173 mln zł z programu FEnIKS (komunikat NFOŚiGW z 29.05.2026).
Najważniejsze warunki:
- łączna pojemność zbiorników min. 2 m³, powierzchnia, z której zbierasz wodę, min. 50 m², koszty kwalifikowane min. 2000 zł,
- program jest refundacyjny – najpierw robisz inwestycję i płacisz, potem składasz wniosek; liczą się koszty poniesione od 1 lipca 2024 r.,
- wnioskuje właściciel, współwłaściciel lub użytkownik wieczysty domu jednorodzinnego, który składa oświadczenie o oddaniu budynku do użytkowania,
- dotacja nie obejmuje rynien, zielonych dachów ani elementów ozdobnych; nie dostaniesz jej też na nieruchomość, która miała już wsparcie z programu Moja Woda,
- deszczówki nie wolno podłączać do instalacji wodociągowej w budynku.
Dla budujących wynika z tego prosta kolejność: zbiornik montujesz w trakcie budowy, zbierasz faktury i zdjęcia, a wniosek składasz dopiero po zakończeniu budowy i oddaniu domu do użytkowania. Jeśli przeprowadzka wypada w 2027 r., pilnuj komunikatów swojego WFOŚiGW – nabór może się skończyć wcześniej, gdy pieniądze się wyczerpią.
Co to oznacza dla Ciebie, jeśli budujesz dom
Przykład liczony dla typowego domu. Założenia (orientacyjne, nie są to dane rynkowe): dom parterowy o powierzchni użytkowej 140 m², rzut dachu ok. 170 m², roczny opad ok. 600 mm, współczynnik spływu i strat 0,8, koszt wody z wodociągu 12 zł/m³ (sprawdź taryfę swojej gminy).
- Woda z dachu w roku: 170 m² × 0,6 m × 0,8 ≈ 80 m³. To zgodne z szacunkiem NFOŚiGW, że ze 100 m² dachu da się zebrać 50–70 tys. litrów rocznie.
- Wariant A – zbiornik podziemny 5 m³ z pompą, koszt przyjęty 10 000 zł: 90% to 9000 zł, ale limit to 8000 zł, więc dopłacasz 2000 zł. Bez formalności budowlanych.
- Wariant B – zbiornik 8 m³, koszt przyjęty 14 000 zł: dotacja nadal 8000 zł, dopłacasz 6000 zł i musisz złożyć zgłoszenie.
- Próg opłacalności dotacji: ok. 8889 zł kosztów (8000 zł ÷ 0,9). Każda złotówka powyżej tej kwoty idzie już w całości z Twojej kieszeni.
- Jeśli z deszczówki podlejesz ogród i umyjesz kostkę, zużywając 40 m³ rocznie, zaoszczędzisz ok. 480 zł rocznie. W wariancie A wkład własny zwraca się w ok. 4 lata.
Wniosek: dla domu 120–150 m² zwykle najkorzystniejszy jest zbiornik do 5 m³ – mieści się w limicie bez formalności, a dotacja pokrywa większość kosztu. Większy zbiornik ma sens, jeśli chcesz spłukiwać deszczówką WC albo masz duży ogród.
Checklista na czas budowy:
- Zaplanuj zbiornik przy robotach ziemnych i prowadzeniu instalacji – osobna koparka po zakończeniu budowy kosztuje więcej.
- Zostaw zbiornik 2–3 m od budynku i posadów go poniżej strefy przemarzania (w Polsce zwykle 0,8–1,4 m) – tak zaleca NFOŚiGW.
- Nie myl zbiornika z drenażem: woda z drenażu wokół fundamentów to osobny system – zobacz, jak działa drenaż opaskowy.
- Zsumuj pojemności wszystkich zbiorników na działce: powyżej 5 m³ złóż zgłoszenie co najmniej 21 dni przed montażem.
- Zbieraj faktury z datą od 1.07.2024, zrób zdjęcia przed zasypaniem wykopu i wpisz zbiornik do dokumentacji powykonawczej.
- Po oddaniu domu do użytkowania sprawdź stan naboru w swoim WFOŚiGW i złóż wniosek.
Przeczytaj też: Co to jest system rynnowy? Jak dobrać rynny do wielkości dachu – wydajność rynien i rur spustowych decyduje o tym, ile wody w ogóle trafi do zbiornika (rynny nie są objęte dotacją).
Inne progi z tej samej nowelizacji, które przydadzą się przy budowie
Ta sama nowelizacja z 7 stycznia 2026 r. uporządkowała kilka innych spraw, o które pytają inwestorzy:
- magazyn energii do 30 kWh – bez pozwolenia i zgłoszenia, zarówno wolno stojący, jak i instalowany w budynku; 30–300 kWh to już zgłoszenie z uzgodnieniem przeciwpożarowym. Pasujące modele zebraliśmy w rankingu domowych magazynów energii do 30 kWh,
- przydomowy taras naziemny do 35 m² (zadaszony – z dachem do 35 m²) – bez formalności; większy wymaga zgłoszenia,
- mur oporowy do 0,80 m wysokości i wolno stojący maszt (np. flagowy) do 7 m – bez formalności,
- przydomowa budowla ochronna (schron) do 35 m² powierzchni użytkowej – na zgłoszenie,
- przydomowa mikroinstalacja wiatrowa na budynku: do 3 m wysokości bez formalności, 3–12 m na zgłoszenie,
- papierowy dziennik budowy można prowadzić do 31 grudnia 2031 r. – więcej o tym w poradniku jak prawidłowo prowadzić dziennik budowy.
Brak zgłoszenia nie zwalnia z przestrzegania przepisów technicznych i zapisów planu miejscowego. Przypominamy też, że nowych warunków technicznych dla budynków wciąż nie ma – piszemy o tym w tekście o oświadczeniu inwestora i starych WT do 20 marca 2028 r.
FAQ
Czy zbiornik na deszczówkę 10 m³ wymaga zgłoszenia?
Tak. Bez żadnych formalności możesz postawić zbiorniki o łącznej pojemności do 5 m³. Zbiornik 10 m³ mieści się w przedziale 5–15 m³, więc wymaga zgłoszenia w starostwie (art. 29 ust. 1 pkt 38 Prawa budowlanego). Pozwolenie na budowę nie jest potrzebne.
Czy dostanę dotację na zbiornik na deszczówkę, jeśli dom jest jeszcze w budowie?
Wniosek w programie Mikroretencja składa się dopiero po oddaniu budynku do użytkowania, bo trzeba to potwierdzić oświadczeniem. Zbiornik możesz jednak zamontować wcześniej – liczą się koszty poniesione od 1 lipca 2024 r., a nabór trwa do końca 2027 r. lub do wyczerpania środków.
Ile wynosi dotacja na deszczówkę w 2026 roku?
W programie Mikroretencja do 90% kosztów kwalifikowanych, maksymalnie 8000 zł. Minimalne wymagania to 2 m³ pojemności zbiorników, 50 m² powierzchni zbierania wody i 2000 zł kosztów. Niezależnie od tego sprawdź, czy Twoja gmina nie prowadzi własnego programu dopłat.
Stan prawny i dane programu: 5 listopada 2026 r. Źródła: Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 524), MRiT, NFOŚiGW.
